الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
267
دقائق العلاج ( فارسي )
است كه دروغ مىگويند . بنابراين آنان كه مىخواهند به تحصيل اين علوم و رياضت و زهد بپردازند بايد هميشه مراقب حال و مزاج خود باشند و از ميانه روى خارج نشوند و كمكم در كار خود پيش بروند تا مزاج آنها بهم نخورد و يكباره و بدون آنكه خود بفهمند به اين بيمارى گرفتار نشوند به همين دليل كسانى كه موفق در اين راهها باشند كم هستند و بهتر اين است كه از پرداختن باينگونه كارها بدون استاد و راهنمائى كه هميشه مراقب آنها باشد و آنها را كمكم پيش ببرد بپرهيزند كما اينكه از پيغمبر صلى الله عليه و آله روايت شده كه : من تزهّد به غير علم جنّ فى آخر عمره او مات كافرا . هركه بدون علم زهد بورزد در آخر عمر ديوانه مىشود و يا كافر مىميرد . بههرحال همانطور كه كتاب - هاى پزشكى ما را از پزشك مستغنى نمىكنند كتابهاى فقهى هم چنينند و استاد راهنما لازم دارند . از علامات اين بيمارى آن است كه مريض بسيار به زمين نگاه مىكند ، موى او زياد مىشود ، دوست مىدارد كه تنها باشد ، در ماليخولياى مراقى ، ترشى معده و آب دهن زياد مىشود و سوزش و قرقرى در معده خود حس مىكنند و بين شانه - هاى آنها درد مىگيرد . اين علامات از كسانى است كه اصل بيمارى آنها از خون است و خطر بيمارى آنها كمتر مىباشد ، اما اگر علت بيمارى سوختن صفرا باشد كمخواب مىشوند از مردم دورى مىكنند و بيشتر به جاهائى مثل قبرستان مىروند و خطر بيمارى اينها بيشتر است ، اما اگر اصل بيمارى از سوختن بلغم باشد بينى بيمار هميشه مرطوب و آب دهانش جارى است بيمار خود را سنگين و كند حس مىكند و كندذهن مىشود و علاجش فصد است و اگر خونش صاف باشد معلوم مىشود بيمارى از مغز است كه بايد سببش به كلى قطع و يا تا حد امكان درمان شود و فصد اكحل يا صافن ( وريد صافن وريدى است كه در -